Work
Uneinigkeiten na dwa fortepiany (z tego jeden przestrojony mikrotonowo)
Year of creation: 1988
Category: Piano music (XII)
Cast: Piano, Microtonally retuned piano
Duration time:
Edition: 2000 Collsch Edition
Catalogue number: XII.42 / Author numbering: 297
World premiere: Salzburg, 28 IV 1989, P. Grodecki i M. Herbowski | „Bogusław Schaeffer i… mikrotonalność”. Większość muzyki europejskiej opiera się na systemie równomiernie temperowanym, który dzieli oktawę na dwanaście półtonów. Dla wielu kompozytorów awangardowych XX wieku ten ugruntowany historycznie podział stał się ograniczeniem. Bogusław Schaeffer, artysta nieustannie eksplorujący nowe terytoria brzmieniowe, włączył do swojego warsztatu mikrotonalność – operowanie interwałami mniejszymi niż półton. W jego ujęciu mikrotony nie służyły jedynie do osiągania powierzchownych efektów kolorystycznych, lecz stanowiły autonomiczny materiał konstrukcyjny, pozwalający na tworzenie zupełnie nowych, wysoce złożonych relacji harmonicznych i napięć akustycznych. Zainteresowanie Schaeffera tym zjawiskiem znalazło odzwierciedlenie między innymi w jego kontaktach z salzburskim środowiskiem badaczy systemów ekmelicznych. O ile jednak realizacja struktur mikrotonowych na instrumentach smyczkowych czy dętych bywa uzależniona od subiektywnych możliwości intonacyjnych wykonawcy, o tyle w przypadku instrumentów klawiszowych wymaga fizycznej ingerencji w strój. Znakomitą egzemplifikacją tego analitycznego podejścia jest kompozycja „Uneinigkeiten” (z niem. „Niezgodności”) na dwa fortepiany. Idea utworu opiera się na celowym przestrojeniu jednego z instrumentów mikrotonowo względem drugiego. Fortepian, będący tradycyjnie symbolem stabilności stroju, zostaje tu wykorzystany do generowania zupełnie nowych, nieprzewidywalnych współbrzmień. Kiedy obaj pianiści realizują swoje partie, w przestrzeni akustycznej dochodzi do zderzeń zbliżonych częstotliwości, generujących specyficzne dudnienia i wibracje. Dźwięk traci swoją punktową stabilność, a tytułowe „niezgodności” realizują się na poziomie czysto fizycznym, stając się główną osią konstrukcyjną utworu i rozszerzając granice percepcji słuchowej.
Multimedia
Realization: Maciej Piszek, Andrzej Karałow
Production: Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA
Date: 2019-12-31
Description: Recorded in the Witold Lutosławski Concert Studio of Polish Radio in November 2019. Recording – Ewa Olejnik. Editing, mixing and mastering – Ewa Olejnik. Executive production – Judyta Grabowska Rasek, Krystyna Gierłowska.
The records in this database reflect the items from the list prepared by Dr. Jadwiga Hodor and published in the album 'Graphics - Bogusław Schaeffer'. Sixty years of compositional activity (State Publishing Institute PIW, AUREA PORTA Foundation of the Friends of the Arts). Jadwiga Hodor worked on the above-mentioned census from 1970, in collaboration with the composer. The updated version will be part of a monograph devoted to Schaeffer (in the publishing process).
Videos
Uneinigkeiten
Schaeffer Non Stop
Schaeffer Non Stop is a unique mobile application based on one of the most famous graphic scores by Bogusław Schaeffer.
Take a look at the Schaeffer Non Stop app
I composed my Quattro movimenti in 1957. I even received some awards for it later. I already thought then that whatever is possible in music is music.
Aurea Porta - Friends of Art Foundation
The Friends of the Arts AUREA PORTA Foundation was founded in 2001 by Marek Frąckowiak (a schaefferian actor). Krystyna Gierłowska, its creative director, and Ewa Złotowska, its president, with a little help from friends-of-the-Friends-of-the-Arts, continue the work he started, among other things by taking care of Bogusław Schaeffer’s legacy (archive). They host their beloved stakeholders in Marszałkowska street socrealistic district’s premises with a sgraffito terrace.
ZAiKS - Partner
Tytuł zadania: Opracowanie i realizacja strategii rozwoju Instytutu Bogusława Schaeffera
Celem realizacji zadania jest rozwój instytucjonalny, wdrożenie standardów pracy, zatrudnienie i profesjonalizacja kadry oraz usystematyzowanie planowania w odniesieniu do finansów i zasobów merytorycznych Instytutu. Realizacja działań statutowych w zakresie zdobywania nowych odbiorców przyczyni się tym samym do wprowadzenia treści związanych z polską sztuką awangardową do obiegu popkultury (m.in. badania w zakresie rozwoju publiczności). Ważnym elementem zadania będzie także rozbudowanie współpracy międzyinstytucjonalnej i artystycznej o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym (np. wizyty studyjne). Planujemy rozpoczęcie prac nad platformą internetową, które docelowo będą skupiać narzędzia cyfrowe i artystów oferujących usługi nieformalnej edukacji artystycznej.
Dofinansowanie 354 000 zł, Wartość projektu 354 000 zł
SFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO INSTYTUTU WOLNOŚCI - CENTRUM ROZWOJU SPOLECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO
W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU ROZWOJU ORGANIZACJI OBYWATELSKICH NA LATA 2018-2030 PROO
Instytut Teatralny
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Phonograms courtesy of
