Twórczość
Model I na fortepian
Rok powstania: 1956
Kategoria: Muzyka fortepianowa (XII)
Obsada: Fortepian
Czas trwania:
Wydanie: 1960, 1964 PWM
Numer w katalogu: Sch. 38 / Numeracja odautorska: 38
Prawykonanie: Kraków, 29 IX 1961, J. Zathey | „Bogusław Schaeffer i… modele”. Jednym z najistotniejszych zjawisk charakteryzujących ewolucję muzyki drugiej połowy XX wieku było systematyczne odchodzenie od idei utworu muzycznego jako bytu ostatecznie zamkniętego i zdeterminowanego. Tradycyjna partytura, w której twórca rygorystycznie i definitywnie określał wszystkie parametry dźwięku oraz ich precyzyjne następstwo w czasie, zaczęła ustępować miejsca formom otwartym i wielowariantowym. W polskiej nowej muzyce pionierem tego typu strukturalnego myślenia był Bogusław Schaeffer, który wprowadził do swojego warsztatu kompozytorskiego koncepcję „modelu”. W ujęciu Schaeffera model to antyteza tradycyjnego dzieła przeznaczonego do biernego odtworzenia. Kompozytor, zamiast dostarczać gotowy przebieg linearny, projektuje rodzaj obiektywnej matrycy. Taka partytura zawiera wyselekcjonowany zbiór materiału wyjściowego oraz ścisły system reguł i dyspozycji określających zasady jego organizacji. Utwór przestaje być skończonym produktem, a staje się procesem – polem potencjalnych możliwości. Metoda ta wymusza całkowitą zmianę statusu instrumentalisty. Wykonawca nie tylko interpretuje zapis, ale awansuje do roli aktywnego współtwórcy, zmuszonego do podejmowania samodzielnych decyzji formotwórczych i nawigowania po zaprojektowanym systemie w czasie rzeczywistym. Wymaga to od muzyka nie tylko biegłości technicznej, ale przede wszystkim sprawności analitycznej i błyskotliwego rozumienia języka współczesnej muzyki. Wczesną, a zarazem fundamentalną egzemplifikacją tej postawy badawczej jest „Model I na fortepian” (1956). Wybór instrumentu klawiszowego nie był tu przypadkowy – jego szerokie możliwości polifoniczne oraz bogactwo rejestrów i artykulacji stanowiły idealne środowisko do testowania założeń formy wariantowej. Schaeffer zaprezentował w nim system pozwalający pianiście na kształtowanie czasu trwania poszczególnych elementów oraz ich kolejności, przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad ogólnym charakterem i spójnością brzmieniową dzieła. Każda realizacja utworu opartego na modelu stanowi zatem unikalną wersję, dowodząc, że rezygnacja z jednej, ostatecznej formy nie oznacza chaosu, lecz otwiera muzykę na nowe, nieskończone warianty jej własnej egzystencji.
Multimedia
Wykonanie: Dobbins Bill (fortepian - instrumentalista)
Produkcja: Polskie Radio Nagr. Warszawa
Data: 1977-11-11
Opis: Najprawdopodobniej nagranie z koncertu (brak danych)
Rekordy w niniejszej bazie stanowią odzwierciedlenie pozycji ze spisu przygotowanego przez dr Jadwigę Hodor, a opublikowanego w albumie pt. 'Grafiki Bogusława Schaeffera'. Sześćdziesięciolecie twórczości kompozytorskiej (Państwowy Instytut Wydawniczy, Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA). Jadwiga Hodor pracowała nad ww. spisem od roku 1970, we współpracy z kompozytorem. Zaktualizowana wersja będzie stanowiła część poświęconej Schaefferowi autorskiej monografii (w procesie wydawniczym).
Filmy
Model I
Producent: Filip Gołdanowski
Obsada: Fortepian
Schaeffer Non Stop
Schaeffer Non Stop to jedyna w swoim rodzaju aplikacja mobilna oparta na jednej z najsłynniejszych partytur graficznych Bogusława Schaeffera.
Zapoznaj się z aplikacją Schaeffer Non Stop
W 1973 przestałem komponować. Do muzyki wróciłem po dwudziestu sześciu miesiącach przerwy, utworem Msza elektroniczna.
Aurea Porta - Fundacja Przyjaciół Sztuk
Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA powstała w roku 2001. Założycielem był Marek Frąckowiak, aktor schaefferowski. Krystyna Gierłowska, dyrektor kreatywna, i Ewa Złotowska, prezes, z niewielką pomocą przyjaciół Przyjaciół Sztuk, kontynuują zapoczątkowane przez niego dzieło, między innymi sprawując opiekę nad spuścizną (archiwum) Bogusława Schaeffera. Kochanych interesariuszy podejmują w MDM-owskim lokalu z tarasem ze sgraffito.
ZAiKS - Partner
Tytuł zadania: Opracowanie i realizacja strategii rozwoju Instytutu Bogusława Schaeffera
Celem realizacji zadania jest rozwój instytucjonalny, wdrożenie standardów pracy, zatrudnienie i profesjonalizacja kadry oraz usystematyzowanie planowania w odniesieniu do finansów i zasobów merytorycznych Instytutu. Realizacja działań statutowych w zakresie zdobywania nowych odbiorców przyczyni się tym samym do wprowadzenia treści związanych z polską sztuką awangardową do obiegu popkultury (m.in. badania w zakresie rozwoju publiczności). Ważnym elementem zadania będzie także rozbudowanie współpracy międzyinstytucjonalnej i artystycznej o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym (np. wizyty studyjne). Planujemy rozpoczęcie prac nad platformą internetową, które docelowo będą skupiać narzędzia cyfrowe i artystów oferujących usługi nieformalnej edukacji artystycznej.
Dofinansowanie 354 000 zł, Wartość projektu 354 000 zł
SFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO INSTYTUTU WOLNOŚCI - CENTRUM ROZWOJU SPOLECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO
W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU ROZWOJU ORGANIZACJI OBYWATELSKICH NA LATA 2018-2030 PROO
Instytut Teatralny
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Fonogramy dzięki uprzejmości
