Twórczość
Cztery utwory na trio smyczkowe
Rok powstania: 1962
Kategoria: Utwory na trzy instrumenty (VIII)
Obsada: Trio smyczkowe
Czas trwania:
Wydanie: 1963 PWM
Numer w katalogu: VIII.5 / Numeracja odautorska: 75
Prawykonanie: Warszawa, 20 I 1964 | „Bogusław Schaeffer i… dodekafonia”. Dodekafonia, technika kompozytorska polegająca na posługiwaniu się serią dwunastu równouprawnionych dźwięków skali chromatycznej, zrewolucjonizowała muzykę XX wieku. Choć jej fundamenty stworzył Arnold Schoenberg, w Polsce jednym z pierwszych twórców, którzy w pełni świadomie i analitycznie podeszli do tego systemu, był Bogusław Schaeffer. Jego wczesne zainteresowanie dodekafonią, ugruntowane po części studiami muzykologicznymi i analizą partytur drugiej szkoły wiedeńskiej, zaowocowało między innymi „Nokturnem” z 1953 roku, uznawanym za pierwszy polski powojenny utwór dodekafoniczny. Dla Schaeffera dodekafonia nigdy nie była jednak dogmatem, lecz zaledwie jedną z wielu metod organizowania przestrzeni dźwiękowej. Kompozytor unikał mechanicznego powielania schematów narzuconych przez wiedeńskich klasyków tego nurtu. Traktował serię jako narzędzie służące do osiągnięcia specyficznej dyscypliny i wewnętrznej logiki utworu, która pozwalała jednocześnie na wykreowanie całkowicie nowej, niezależnej tkanki fakturalnej. Ścisłość materiałowa nie wykluczała w jego ujęciu ani witalności rytmicznej, ani wirtuozerii instrumentalnej, a system miał służyć przede wszystkim kształtowaniu oryginalnego, autonomicznego języka muzycznego. Praktyczną egzemplifikacją takiego elastycznego i konstruktywnego podejścia jest cykl „Cztery utwory na trio smyczkowe” z 1962 roku. Zespół ten, w przeciwieństwie do powszechnie eksploatowanego kwartetu, należy w literaturze kameralnej do rzadkości. Wynika to z faktu, że trzygłosowość jest znacznie trudniejsza do zrównoważenia akustycznego i fakturowego niż ustabilizowana od wieków czterogłosowość. Schaeffer podjął to wyzwanie, kreując dzieło o budowie nawiązującej do klasycznego cyklu sonatowego. Trzy pierwsze utwory prezentują odmienne rozwiązania techniczne i wyrazowe, natomiast finał stanowi ich specyficzną syntezę. Dzieło to, zaprezentowane z sukcesem m.in. na festiwalu Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej w Kopenhadze, dowodzi, że ścisła, nowatorska organizacja materiału dźwiękowego może prowadzić do powstania muzyki o wysoce zindywidualizowanym wyrazie i niezwykłym zagęszczeniu relacji wewnątrzmuzycznych.
Multimedia
Wykonanie:
Produkcja:
Polskie Radio, Studio Eksperymentalne
Nagr. Warszawa
Data: 1965-03-07
Opis: 6. Koncert ""Warsztat Muzyczny""
Wykonanie: Mateusz Adamczyk, Piotr Zaufal
Produkcja: Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA
Data: 2021-01-19
Opis: Schaeffer elektronicznie
Rekordy w niniejszej bazie stanowią odzwierciedlenie pozycji ze spisu przygotowanego przez dr Jadwigę Hodor, a opublikowanego w albumie pt. 'Grafiki Bogusława Schaeffera'. Sześćdziesięciolecie twórczości kompozytorskiej (Państwowy Instytut Wydawniczy, Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA). Jadwiga Hodor pracowała nad ww. spisem od roku 1970, we współpracy z kompozytorem. Zaktualizowana wersja będzie stanowiła część poświęconej Schaefferowi autorskiej monografii (w procesie wydawniczym).
Schaeffer Non Stop
Schaeffer Non Stop to jedyna w swoim rodzaju aplikacja mobilna oparta na jednej z najsłynniejszych partytur graficznych Bogusława Schaeffera.
Zapoznaj się z aplikacją Schaeffer Non Stop
Dzielę dobę na dwa. Kiedy budzę się po poobiedniej drzemce, zaczynam nowy dzień. Wyjątkiem jest, oczywiście, niedziela. Mój tydzień ma trzynaście dni.
Aurea Porta - Fundacja Przyjaciół Sztuk
Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA powstała w roku 2001. Założycielem był Marek Frąckowiak, aktor schaefferowski. Krystyna Gierłowska, dyrektor kreatywna, i Ewa Złotowska, prezes, z niewielką pomocą przyjaciół Przyjaciół Sztuk, kontynuują zapoczątkowane przez niego dzieło, między innymi sprawując opiekę nad spuścizną (archiwum) Bogusława Schaeffera. Kochanych interesariuszy podejmują w MDM-owskim lokalu z tarasem ze sgraffito.
ZAiKS - Partner
Instytut Teatralny
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Fonogramy dzięki uprzejmości
